Geen voordele aan Geprosesseerde Vleisprodukte en Kanker nie

No Pros to Processed Meat and Cancer
No Pros to Processed Meat and Cancer

Geen voordele aan Geprosesseerde Vleisprodukte en Kanker nie

Het jy geweet dat vir elke 50g geprosesseerde vleis wat jy daagliks inneem jy jou risiko om kanker te kry verhoog met 18%.

Dit is ongeveer 4 snye ham of een worsbroodjie.

Hierdie is luidens die International Agency for Research on Cancer (IARC), wat bestaan uit ‘n groep wetenskaplikes wat navorsing ontleed het om geprosesseerde vleis as een van die besliste oorsake van kanker te klassifiseer.

Hierdie klassifikasie plaas on geliefde varkspek in dieselfde kategorie as tabak, wat beteken dat die bevindings dat geprosesseerde vleis kanker voorsaak net so sterk is as wat rook kanker veroorsaak.

Die bewys is amper dieselfde vir rooi vleis:

Vir elke 100gr rooi vleis wat jy daagliks inneem, is daar ‘n verhoogde kanker risiko van 17%.

Terwyl ons weet dat kanker ‘n komplekse siekte is, weet ons ook dat ons baie can doen om ons risiko te verminder.

Die IARC deskundiges het tot die gevolgtrekking gekom dat deur geprosesseerde vleis te eet dit kan lei tot kolorektale kanker en daar is ook ‘n verbintenis met maag kanker (alhoewel die bevindings nie so sterk bewys kan word nie).

Hoe dit ook al sy, dit lyk asof dit help om die hoeveelheid geprosesseerde vleis wat ons inneem te monitor as ‘n beginpunt in die geveg teen kanker.

Wat is Geprosesseerde Vleis?

Geprosesseerde vleis is vleis wat gepreserveer is deur dit te sout, verouder, te rook of om chemise preserveermiddels by te voeg.

Terwyl die meeste geprosesseerde vleis gemaak word van beesvleis of vark, kan dit ook van hoender of afval gemaak word.

Notea: Vleis wat meganiese geprosesseer word (gesny of gemaal) word nie beskou as geprosesseerde vleis nie.

Volgens amptelike lyste is die volgende geprosesserde vleis:

  • Ham, bereide varkspek
  • Worsies, salami, vienna’s
  • Gesoute en behandelde vleis, soutvleis
  • Gerookte vleis
  • Gedroogde vleis, biltong
  • Geblikte vleis
  • Polonie vleis


Ongelukkig, in Suid-Afrika waar so baie gesinne leef van maand tot maand, is geprosesseerde polonie vleis soveel as 27% goedkoper as om ‘n hele hoender te koop.

Dit is dus verstaanbaar hoekom dit makliker is om jou yskas te vul met geprosesseerde vleis.

Om hierdie redes moet jy jou porsies Geprosesseerde vleis monitor

Daar is vier hoof groepe van chemikaliëe of samestellings wat wetenskaplikes dink die rede is die risiko van kanker :

  1. Heme-yster

    Heme-yster is ‘n yster wat in die hemoglobien van vleis gevind word, en dit is verantwoordelik om suurstof in die bloed te vervoer. Heme-yster word makliker deur die liggaam opgeneem as Nie-heem yster (wat bv in boontjies en spinasie gevind word.

    Heme-yster word in all vleis gevind maar is hoër in vark lewer, hoender lewer, oesters, mossels, bees lewer, lewer patee en sardientjies.

    Wanneer dit afgebreek word deur die dermkanaal, produseer Heme-yster N-nitrose chemikaliëe wat die voering van die spysverteringskanaal beskadig en kan lei tot kanker.

    Heme-yster verhoog die vorming van gevaarlike heterosikliese aromiese amienes (HAA), wat veral geproduseer word wanneer geprosesserde vleis teen hoë temperature voorberei word.

  2. Heterosikliese aromiese amienes (HAA

    Is karsinogene wat gevorm word gedurende die kook van vleis teen ‘n hoë temperatuur. Met ander woorde, verkoolde vleis of goedgaar vleis is slegter as minder-gaar gekookte vleis.

    Dit is hoekom gerookte vleis gevaarliker is omdat hierdie vleis teen baie hoë temperature voorberei word.

  3. Nitrate (Sodium Nitrate)

    Sodium nitrate word gebruik as ‘n preserveermiddel and kan jou bloedvervoerstelsel beskadig wat veroorsaak dat jou are meer geneig is om te verhard en te vernou, wat lei tot hartkwale.

  4. Nitriete

    Die preserveermiddel sodium nitriet word gebruik in geprosesseerde vleis en verkleur dit pienkerig.

    Onder sekere omstandigheide in die menslike liggaan kan nitriete selle beskading en verander in molekules wat kanker veroorsaak.

Meer oor Nitriete en Nitrate

Laastens, die nitriete en nitrate wat as preserveermiddels gebruik word in geprosesseerde vleis vervaardig ook N-nitrose chemikaliëe wat kan lei tot kanker in die intestines.

Mag ‘n klein porsie varkspek en biltong op die spyskaart bly?

Boegenoemde navorsing en bewyse herinner ons om te kyk na hoeveel rooi- en geprosesseerde vleis ons inneem, asook hoe gereeld.

Die World Cancer Research Fund beveel aan dat ons mik vir minder as 300gr rooi vleis per week, en baie min indien enige geprosesseerde vleis word aanbeveel.

Die American Institute of Cancer Research beveel ook aan om so min as moontlik geprosesseerde vleise in te neem.

Die goeie nuus is dat jy nogsteeds jou vereiste nutriënte kan inneem met min rooi- en geprosesserde vleis.

  • Porsies: Wanneer jy rooi vleis eet beperk jou porsies tot die voorgestelde 300gr per week. Dit is ongeveer ‘n handpalm-grootte porsie rooi vleis nie meer as 2 keer per week nie. Dit sluit in alle snitte rooi vleis soos maalvleis, beeshaas, varktjoppies, skaaptjoppies en dies meer.
  • Verdun: Beheer porsies verder deur die rooi vleis te “verdun” in elke maaltyd. Bv. voeg lensies by maalvleis disse or kekerertjies by vleis-basis kerries.
  • Wissel jou peuselhappies af: Terwyl biltong en droëwors ‘n proteïenryke peuselhappie is, probeer ander opsies soos gekook eiers, suiwel of geroosterde kekerertjies. Hou peuselhappies byderhand soos FitChef Smoothies, Amazeballs (Coconut or Cranberry), Pine Nibbles, Nuts Snack, Trail Mix and Berry Bars.
  • Verruil: Indien polonies, ham of ander koue vleis ‘n gunsteling is op toebroodjies, verruil dit eerder vir ‘n gesonder opies soos gekookte eiers, hoender oorskiet, tuna of fyngemaakte kekerertjies met maaskaas.
  • Hoender & Vis: Verander bietjie jou soektog na resepte en begin idees vir hoender- en visdisse bymekaar maak. Moenie die gerief vergeet van hoender- en visgeregte uit die FitChef reeks nie. (Nota: Donkerder snitte van pluimvee en baie soorte vis bevat wel Heme-yster, maar in laer dosisse.
  • Eet meer eiers : Eiers hoef nie beperk te word tot ontbyt nie. Gebruik “free-range” eiers van FitChef, maak ‘n frittata vir aandete vol verskillende groente soos baba spinasie, gesnyde sampioene, gerasperde wortels en gekapte rooi uie.
  • Suiwel van vrybewegende diere: Plaas ‘n bestelling in die FitChef Dairy Aisle vir melk, joghurt en kaas.
  • “Flexitarianism” – Mik om ten minste een keer ‘n week geen vleis te eet nie deur plant-gebaseerde proteïene soos bone, kekerertjies en lensies by jou dieet te voeg. Indien jy kans sien, daag jouself uit om ten minste een maal ‘n kwartaal vir ‘n kort periode geen vleis te eet nie. Die FitChef Vegan and Vegetarian Kits is ‘n gerieflike manier om jou te help om dit reg te kry.
  • Etikette: Lees die kos etikette om uit te kyk vir woorde soos nitrate, nitriete, verouderd of gesout, wat jou ‘n idee gee of jou keuse geprosesseer is.

References / Verwysings:

  1. Global Burden of Disease Cancer Collaboration. Global, regional, and national cancer incidence, mortality, years of life lost, years lived with disability, and disability-adjusted life-years for 32 cancer groups, 1990 to 2015. A systematic analysis for the global burden of disease study. JAMA Oncol. 2017. Published online December 3, 2016; doi:10.1001/jamaoncol.2016.5688.
  2. International Agency for Research on Cancer. Consumption of red meat and processed meat. IARC Working Group, 2015.
  3. International Agency for Research on Cancer/ World Health Organization. GLOBOCAN 2012. Available online: http://globocan.iarc.fr/Pages/Map.aspx#. Accessed 14 February 2018.
  4. Kassier SM. Colon cancer and the consumption of red and processed meat: an association that is medium, rare or well done? SAJCN.2016;29(4):145-149.
  5. World Cancer Research Fund International. Cancer prevention and survival. Summary of global evidence on diet, physical activity and what increases or decreases your cancer risk. 2016.
  6. World Cancer Research Fund/ American Institute for Cancer Research. Food, nutrition, and the prevention of cancer: a global perspective. Washing DC; American Institute for Cancer Research. 2007
  7. World Health Organization. Carcinogenicity of consumption of red and processed meat. Lancet. 2015;16:1600-1601.
  8. World Health Organization. Q&A on the carcinogenicity of the consumption of red meat and processed meat. Geneva: WHO; 2015. Available from: http://www.who.int/features/qa/cancer-red-meat/en/ Miller V et al. Estimated global, regional, and national cardiovascular disease burdens related to fruit and vegetable consumption: an analysis from the Global Dietary Database. Current Developments in Nutrition. 2019;3(S1). Available from: https://doi.org/10.1093/cdn/nzz028.FS01-01-19.
%d bloggers like this: